- Hoogtepunten
Andrew Jefford vraagt zich af hoe ‘Bourgondisch’ Chablis is.
Chablis bezette in de jaren zestig ongeveer 500 ha, nu is het meer dan vertienvoudigd tot 5.600 ha. Dat is 23 procent van alle wijngaarden in de Bourgogne. Door zijn unieke variëteit is Chardonnay zijn beste klimaten worden genuanceerd tot een reeks Premiers Cru- en Grand Cru-namen. Allemaal heel geruststellend allemaal heel hertogelijk allemaal heel glanzend. Maar… allemaal erg misleidend?
Chablis is zo verschillend van de rest van Bourgondië dat deze universele assimilatie, begin ik te denken, geen goed doet. Dit keurmerk terroir wijn kan het best worden begrepen als een uniek eigen wijnrijk. Dit is waarom.
- Volg de regen Chablis beslaat een deel van het stroomgebied van de Seine en de regen die op de heuvels valt, zal uiteindelijk de Noordzee bereiken. Regen in de rest van Bourgondië stroomt daarentegen via de rivieren Saône en Rhône zuidwaarts naar de Middellandse Zee. Stroomgebieden vormen de hoofdstukken van een landschap, en volgens deze maatstaf horen Chablis en de rest van Bourgondië in verschillende hoofdstukken van het Franse wijnboek.
- Meet het licht In Chablis ben je een stuk ten noorden van Sancerre. In Chablis ben je dichter bij Troyes in Champagne dan bij Dijon, laat staan Beaune, Chalon of Mâcon. De koele fosforescentie van de smaak van Chablis is een weerspiegeling van die locatie en het geometrische, zorgvuldig gedoseerde licht. Het is een bloei van heuvelhellingen waar je opeens Chardonnay-wijnstokken naar rijpheid kunt plagen in plaats van voort te ploeteren met tarwe of gerst zoals alle omliggende boeren. Qua wijnstijl bevinden we ons halverwege tussen de schok, plak en zweep van een nog witte Coteaux Champenois en de soepelere en meegaande gratie van een Chassagne of een Puligny. Tussen - maar toch niet in lijn met een van beide. (Historisch gezien was dit een marsland: de grens tussen de heerschappijen van de hertogen van Champagne en van Bourgondië.)
- Laat je kompas bloeien Als je dat doet, zul je merken dat de wijngaarden van Chablis naar het oosten, zuiden, westen en noorden gericht zijn - naar alle punten van dat kompas. Dat is totaal anders dan de Côte d’Or en het grootste deel van de Côte Chalonnaise, waar de zuid- en zuidoostelijke aspecten de meeste witte wijnaanplantingen domineren. Het is geen enkele afgebroken helling aan de westelijke rand van een brede vallei, maar een waterige reeks sneden en gutsen langs het riviertje Serein aan de rand van het heuvelland van de Morvan. Chablis heeft, net als Bordeaux, een rechteroever en een linkeroever als gevolg - en elk vertoont een ander karakter. De sites op de rechteroever zijn iets zachter, sterker en warmer, de sites op de linkeroever zijn pittiger, scherper en frisser. Dat onderscheid, en ook niet zo'n breed scala aan aspecten, vind je in andere delen van Bourgondië niet.
- U Alle bodems, stenen en fossielen zijn hier anders dan die u elders in Bourgondië zult vinden, hoewel ze vergelijkbaar zijn met die van Sancerre en de Aube-sector van Champagne. Dat is misschien een reden waarom, ondanks het verschil in druivensoort, goede Chablis gemakkelijker te verwarren is met Sancerre dan met Côte de Beaune-witte wijnen.
- Vergelijk de rauw en klimaten Zodra u dat doet, zult u zich realiseren dat de terroir van Chablis functioneert op een heel andere manier dan die van de Côte d’Or. Vergeet de grote fetisj op de middellange hellingen van de Côte d'Or hier, en de manier waarop een glorieuze Grand Cru binnen een paar honderd meter kan overgaan in onverschillige dorpswijn in Chablis, een enkele wijngaard is over het algemeen een hele helling, in ieder geval totdat het zachte Kimmeridgean-mergel plaats maakt voor het taaie witte Portland-kalksteenpuin bovenaan.
- Praat met de beheerders Het zal je misschien verbazen dat Chablis slechts vier appellaties heeft: nog een schril contrast met de rest van Bourgondië. Bestuurlijk wordt de regio beschouwd als een enkel, zij het gigantisch ‘dorp’ (hoewel Chablis zelf een kleine stad is en de regio minstens een dozijn dorpen en gehuchten bevat). De Grand Cru is een enkele wervelende strook wijnstokken, verdeeld in zeven hoofdstammen klimaten Chablis Premier Cru is een ruime koffer vol Russische poppen, met meer dan tachtig ongebruikte of weinig gebruikte lieux-dits-namen die zijn opgevouwen en verzegeld in een reeks 'principal' klimaten en belangrijke locaties aan beide zijden van de Serein. Chablis, de ‘dorpswijn’, is verantwoordelijk voor al het andere, behalve Petit Chablis, die meestal voor die koelere, meer steenachtige locaties op Portlandiaanse kalksteen is.
Het eindresultaat van ‘het Chablis-verschil’, voor de drinker, is dat er een grotere mate van consistentie is binnen Chablis dan elders in Bourgondië. Elk niveau van Chablis biedt een prima prijs terroir wijn, overheerlijk en uniek, met een beetje slim kopen kan zelfs Petit Chablis gedenkwaardig zijn op een manier die zijn Côte d'Or-equivalent, de Hautes Côtes, moeilijk kan evenaren. Dit is zowel de belangrijkste troef van Chablis (consistentie betekent dat de appellatie fungeert als een robuust wereldwijd merk met een enorme internationale populariteit) maar ook de grootste zwakte ervan (consistentie betekent ook dat de beste wijnen van Chablis er nooit helemaal in slagen om de stratosfeer van beide en prijs zoals de rest van de Bourgondische grote witte Grands Crus en Premiers Crus doen).
Ik was onlangs terug in dit ‘koninkrijk van de koelte’, waar iedereen er over het algemeen vrolijk uitzag: een vroeg geladen, vorstvrije lente heeft een goede vruchtzetting gezien. Het is nat geweest, dus er is ziektedruk, maar ervan uitgaande dat de zomer de hemelse artillerie van hagel op afstand houdt, is Chablis misschien in de running voor een genereuze oogst uit 2018. Hier zijn elf van de beste wijnen die ik heb geprobeerd uit de ruime oogst van 2015, de heerlijke, zij het kleine oogst van 2016 en de iets rijpere maar nog steeds korte oogst van 2017 (sommige producenten, zoals Guillaume Michel, verloren de helft van hun oogst ten opzichte van de twee meest recente jaargangen).
